Chương trình Thành phố hôm nay: Tư vấn khám Tật Khúc Xạ ở Mắt cho Trẻ Em

Bác sỹ Huỳnh Khánh Trang, Trưởng Khoa Khúc Xạ Bệnh Viện Mắt Cao Thắng trả lời phỏng vấn đề tài ” Khám Tật Khúc Xạ Mắt choTrẻ Em” thuộc chương trình THÀNH PHỐ HÔM NAY – phát trên kênh HTV9 ngày 20.08.2015.

Tật khúc xạ là từ chung chỉ các tật cận thị, viễn thị và loạn thị của mắt, trong đó chủ yếu là cận thị chiếm tỉ lệ khá cao trong cộng đồng.

Nội dung chia sẻ như sau:
1. Thưa Bs, vì sao cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám tật khúc xạ ở mắt trước khi bước vào lớp 1?

Bs Huỳnh Khánh Trang:
Dưới 8 tuổi, hệ thống thị giác vẫn chưa phát triển hoàn toàn ở trẻ nhỏ. Trung tâm thị giác ở não cần những hình ảnh rõ nét gần giống nhau truyền từ 2 mắt để có thể phát triển một cách bình thường. Khi một mắt của trẻ không thể gởi hình ảnh rõ nét về bộ não; ví dụ, mắt đó bị cận 3 độ trong khi mắt còn lại hoàn toàn bình thường, bộ não sẽ giảm tình trạng khó chịu do 1 hình rõ 1 hình mờ bằng cách xóa bỏ hình ảnh mờ. Điều này sẽ làm cho thị lực của mắt cận 3 độ bị giảm, gây ra tình trạng nhược thị hay còn gọi là mắt lười. Tình trạng nhược thị do tật khúc xạ nếu phát hiện sớm đặc biệt trước 8 tuổi thì có thể điều trị được. Phát hiện càng trễ, khả năng điều trị thành công càng thấp. Ngoài ra, những tình trạng bất đồng khúc xạ, nếu không được điều trị sớm có thể gây nên tình trạng lé mắt, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng như làm tình trạng nhược thị càng khó điều trị hơn.

2. Những tật khúc xạ mà trẻ nhỏ thường có nguy cơ mắc phải là gì?

Bs Huỳnh Khánh Trang:
Tật khúc xạ thường gặp ở trẻ em là cận, viễn, loạn thị.
Để có thể nhìn rõ, ảnh của mọi vật phải hội tụ ngay màng trong cùng của mắt hay còn gọi là võng mạc.
– Khi ảnh của vật hội tụ trước võng mạc, trẻ sẽ nhìn vật ở xa mờ, vật ở gần rõ: khi đó, mắt của trẻ bị cận thị.
– Khi ảnh của vật hội tụ sau võng mạc, vật ở xa và gần trẻ đều nhìn mờ, đặc biệt vật càng gần trẻ càng nhìn mờ: khi đó, mắt của trẻ bị viễn thị.
– Đối với mắt loạn thị: ảnh của vật không hội tụ tại một điểm mà là một số điểm trước hoặc sau võng mạc. Thị lực xa và gần của trẻ đều bị ảnh hưởng. Loạn thị có thể đi kèm cận thị hoặc viễn thị.

3. Và có vẻ như khi ông bà, cha mẹ, hoặc là thầy cô giáo phát hiện trẻ gặp vấn đề về thị lực thì hầu hết đã chậm trễ, có thể trẻ đã mắc phải tật khúc xạ trước đó lâu rồi. Vậy có cách nào để tật khúc xạ ở trẻ được nhận biết và điều trị kịp thời hơn không, thưa Bs?

Bs Huỳnh Khánh Trang:
Các bậc ông bà, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám mắt khi trẻ có những dấu hiệu sau:
– Trẻ than nhìn mờ, chạy lại gần để nhìn, nheo mắt/ chớp mắt nhiều.
– Trẻ than đau đầu, nghiên đầu khi nhìn.
– Mắt trẻ bị lé (2 lồng đen không thẳng trục).
– Trẻ khó khăn khi đọc sách, chậm phát triển trí tuệ; hoặc có vấn đề về hành vi như ít giao tiếp với người xung quanh; sợ hãi, ít chạy nhảy.
– Gia đình có tiền sử bị nhược thị, lé, …
Đối với trẻ không có các dấu hiệu đặc biệt, cha mẹ cũng cần đưa trẻ đi kiểm tra mắt ít nhất 1 lần trước khi vào lớp 1 để tránh bỏ xót những trường hợp nhược thị hoặc thị lực thấp ảnh hưởng đến việc học của trẻ.

4. Và khi biết con mình bị tật khúc xạ mắt, cha mẹ có tâm lý đón nhận như thể nào, cũng như cần chăm sóc thị lực cho trẻ đúng cách ra sao ạ?

Bs Huỳnh Khánh Trang:
Khi biết con mình bị tật khúc xạ, cha mẹ thường rất sợ hãi, lo lắng, không muốn con đeo kính vì sợ tăng độ, sợ phụ thuộc vào kính. Cha mẹ thường tìm các thuốc uống để điều trị chứ không cho trẻ đeo kính. Có trường hợp, cha mẹ lại la rầy trẻ, cấm không cho trẻ đọc sách, xem tivi, sử dụng máy tính, ipad. Thật ra, các bậc cha mẹ nên hiểu rõ ràng việc đeo kính gọng hay kính áp tròng chính là thuốc để điều trị tật khúc xạ. Các loại thuốc uống không có tác dụng điều trị thay thế. Việc đeo kính đúng độ giúp ngăn ngừa tình trạng nhược thị cũng như đảm bảo thị giác tốt cho trẻ phát triển tinh thần, thể chất cũng như đạt kết quả cao trong học tập. Cần đưa trẻ đi kiểm tra mắt mỗi 6 tháng để có thể thay đổi kính phù hợp với độ của mắt. Trường hợp đặc biệt các Bác sĩ có thể hẹn tái khám mỗi 3 tháng. Cha mẹ nên đưa trẻ đến các phòng khám hoặc Bệnh viện chuyên khoa Mắt có uy tín để đảm bảo độ kính của trẻ được đo chính xác.

Nên nhắc nhở trẻ đọc sách, xem tivi, máy tính,… ở khoảng cách hợp lý so với mắt (khoảng 35 cm khi đọc sách, ngồi cách xa màn hình tivi gấp 7 lần đường kính chéo tivi, …), trong môi trường ánh sáng đầy đủ cũng như có thời gian xem hợp lý (30 phút nghỉ 30 giây bằng cách nhìn xa trên 5 mét hay nhắm mắt). Theo nghiên cứu, thời gian trẻ ở ngoài trời (outdoor) càng nhiều càng làm chậm sự phát triển của cận thị. Vì thế, nên khuyến khích trẻ chơi các môn thể thao, vui chơi ngoài trời nhiều. Điều này, vừa tốt cho sức khỏe, vừa tốt cho mắt của trẻ.